De besnijdenis in de antieke wereld

De oudste bekende documentatie van een besnijdenis ist en Egyptisch reliëf, dat op het jaar 2420 vóór Christus gedateerd werd. Feitelijk is dit gewoonte als introductieritueel bij sommige natuurvolken nog zeer veel ouder. Uitgevoerd werd ook vandaag nog de besnijdenis in grote delen van Afrika, bij de Australische aborigines, bij weinige Nieuw Zeelandse stammen, op de Philippijnen, op de Fidschi-eilanden, op Samoa en op Borneo. Het moet ook gewag maakt ervan, dat bovendien in vele afrikaanse landen ook vandaag nog meisjes besneden werden, waarbij meestal de clitoris en de kleine schaamlippen verwijdert werden en vaak ook de vagina grotendeels afgesloten werd. Dit maar met belangrijk ernstigere lichamelijke consequenties verbondene als FGM (Female Genital Mutilation / frouwelijke genitaalverminking) bekende praktijk is in tegenstelling te MGM (Male Genital Mutilation / mannelijke genitaalverminking) internationaal gebant.

Het werd vermoedt, dat de besnedene penissen van slaven uit Nubia indruk op de Egyptische priesteren gemaakt hebben. Omdat voerden zij de besnijdenis ook in Egypte in. De joden lerten dan van daar die praktijk. Onder het diktaat van Moses word de besnijdenis von pasgeborene ("milah") te plicht. Tot in de tweede eeuw word dit besnijdenis in en nit zo radicale vorm doorgevoert. Dann worden gevallen bekent, dat zich mannen in gelijksoortige manier, als dat vandaag weer actueel is, hun voorhuid herstelden. Om dat in toekomst te verhinderen, word de verscherpde praktijk van de "parijah" ingevoerd. Daarbij knipt de "mohel" zijn schreeuwende offer tenslotte met zijn gescherpte duimnagel ook nog de binnenste voorhuidlaag af. Vandaag werden vaak "moderne" instrumenten ervoor gebruikt.

Mohammed, die, hoe het heet, zonder voorhuid ter wereld kwam (zulk gevallen komen soms voor), bepaalde de algemene besnijdenis van jongen. Dit werd omdat ook vandaag nog bij zonen van moslems in de peutertijd doorgevoert. Ofschoon bijna allemaal gepracticeert, zijn er ook in de islam verschillene opvattingen, of de besnijdenis feitelijk plicht is, omdat ze niet in de koran, maar in de niet zo hog beoordeelde sunna vermeldt en daar als "aanbevolen" gedefineert is.

De besnijdenis in de moderne wereld

heeft een heel andere geschiedenis. Het begon in de 18. eeuw, als de Zwitser Arts Dr. Samuel Tissot de besnijdenis als kuur voor masturbatie, die hij als oerzaak voor ziekten als epilepsie, "vermurwing von lichaam en geest;, hysterie en neurosen beschouwde, propageerde. (Op hem gaat trouwens ook het vreemde denkbeeld, dat masturbatie haren op de handpalmen groeien laat, terug, die zich eeuwen lang heeft gehouden). Vervolgens worden in sommige europeese landen jongen door besnijdenis "geheelt". Te een algemene invoering kwam het maar niet, in plaats daarvan worden de vreemdsde apparaturen en installaties te de verhindering van masturbatie gepropageert. En uitnaam erbij was het viktoriaanse Engeland. Daar verspreidte zich de chirurgische "geneesmethode" vooral bij de opperklasse, mannelijke leden van de arbeidersklasse behoudten maar vaak hun intacte penissen. Door het Britse imperium verspreidte zich de besnijdenis in vele landen, als de USA, Canada, Australië, Nieuw Zeeland, Zuid-Afrika en Indië.

Bijzonders in de preuts USA vond de besnijdenis vanaf 1860 verspreiding. Daar verschenen namelijk ettelijke publikaties, die de besnijdenis als preventie tegen "zelfmisbruik" of als bestraffing daarvoor propageerden, als de volgende uittrekselen bewijzen:

"In gevallen von masturbatie moeten wij, als ik geloof, de hebbelijkheid breken, doordat wij de betreffende lichaamsdelen in een zulk toestand brengen, dat het te veel moeite maakt, met de praktiek voorttegaan. Te dien einde, wanneer de voorhuid lang is, kunnen wij de patiënt besnijden met tegenwaardige en waarschijnlijk ook toekomstige voordeel. Ook moet de operatie niet onder chloroform uitgevoert worden, zodat de ondergaane pijn met de gewoonte, die wij uitteroeien wensen, in verbinding kan gebracht werden."
Athol A. W. Johnson, On An Injurious Habit Occasionally Met with in Infancy and Early Childhood, in: The Lancet, vol. 1 (7 April 1860): paginas 344-345.

"Een uitkomst voor masturbatie, die bij kleine jongen bijna altijd succesvol is, is de besnijdenis... De operatie moet door een chirurg zonder verdoving uitgevoert werden, omdat de daarmee verbondene pijn een heilzaame effect op de geest heeft, vooral wanneer die met het denkbeeld van bestraffing verbonden is."
Voor de meisjes heeft zich de auteur ook een attentie verzint:
"Bij vrouwelijke personen ontdekte de auteur, dat het aanbrengen van zuivere carbolzuur op de clitoris een uitstekende weg is, om de abnormale opwinding te temperen."
Dr. John Harvey Kellogg [ja, precies, die met de cornflakes!], in: Plain Facts for Young and Old, Burlington, Iowa, F. Segner & Co., 1888, p. 295

"Clarence B. was de geheime ondeugd toegedaan, die bij jongen verspreidt is. Ik voerde een besnijdenis aan hem uit ... Hij verdiende de rechtvaardige bestraffing door de operatiepijn na zijn ontoelatige lustgevoelen."
N. Bergman, Report of a Few Cases of Circumcision, Journal of Orificial Surgery, vol. 7 (1898): paginas 249-251.

Ooit was die argumentatie niet meer draaglijk. Vervolgens worden snel hygiënische en gesondheids"redenen" aangevoert, om de voortzetting van besnijdenissen van pasgeborene zonder hun toestemming te rechtvaardigen. De besnijdenis-percentage van de mannelijke bevolking in de USA nam verder toe, als de volgende talen (van verschillene bronnen) bewijzen:

1871: 1 %
1887: 10 %
1888: 15 %
1895: 15 %
1900: 25 %
1912: 35 %
1920: 50 %
1935: 55 %
1940: 65 %
1950: 77 %
1960: 83 %
1971: 90 %

Eerst sinds de jaren tachtig riskerden het toenemend meer ouders, de, intussen in de amerikaanse ziekenhuiseren routinematig (en soms zonder toestemming van de ouders) doorgevoerten, besnijdenissen aftewijzen. Tegenwordig ligt de percentage van besnijdenissen bij pasgeborene, die ook vandaag nog, hoewel extreem pijnvol, overwegend zonder verdoving uitgevoert werden, in de USA in de doorsnede bij 57 %, bij dalende tendens. Ook is een duidelijke verschil tussen het traditioneel vooruitstrevende westen met essentieel onder 50% gedalte besnijdenis-percentage en het oosten en zuiden te bemerken.

In Groot-Britannië verscheen 1949 in het British Medical Journal de verhandeling "The Fate of the Foreskin" van Dr. Douglas Gairdner, die de eerste keer de functies van de voorhuid beschreef en omdat de besnijdenis als overbodig en nadelig schetsde. Vervolgens weigerden de Britse ziekenfonds verdere betalingen voor overbodige besnijdenissen. Daarop daalte de besnijdenis-percentage in Groot-Britannië binnen korte tijd drastisch.
1968 verscheen eveneens in het British Medical Journal het artikel: "The Further Fate of the Foreskin" van Dr. Jacob Øster, die schetsde, dat de natuurlijke losmakingproces tussen eikel en voorhuid tot 17 jaren kan duren.
1996 is in de richtlijnen van de British Medical Association onder "besnijdenis van mannelijke pasgeborene" te lezen:
"Te therapeutische doel een besnijdenis uittevoeren, hoewel de medische navorsing andere technieken gelevert heeft, die tenminste zo effektief en weiniger ingrijpend zijn, zou zijn misplaatst en onethisch."

Ook in Canada betalen de ziekenfonds niet meer voor overbodige besnijdenissen. De talen zijn al sterk gedaalt (in Newfoundland zelfs op 0,4 %). En in Australië ligt de besnijdenis-percentage bij pasgeborene "nog maar" bij 12 % (juni 2000). In Zuid-Afrika, waar baby-besnijdenissen alleen bij de witten van brits afstamming gebruiklijk zijn gewest, is men ook verregaand daaarvan afgestapt en in Nieuw-Zeeland is die hebbelijkheid ondertussen praktisch afgeschaft.

Aan het eind van 1999 maakte het Fins parlement een verklaring met betrekking tot ritueele besnijdenis bekend. Ombudsman Riitta-Leena Paunio bemerkte, dat die operatie zonder medische redenen niet aangeraden is, de getroffenen kinderen moeten ertoe bevraagt werden en hun toestemming daartoe geven. Zij zegde, het Finse parlement moet de religieuse rechten van de ouders over hun kinderen opwegen tegen de verpflichting van de maatschappij, hun kinderen voor ritueele operaties zonder onmiddelijke voordeel voor zij te bewaren. Met onmiddelijke ingang is nu in zulk gevallen de toestemming van beide ouders noodzakelijk.
Dit beslissing is waarschijnlijk wereldwijd de eerste in die manier, en een eerste kleine stap te een toekomstige maatschappij, die de rechten van kinderen vol respekteren zult.

Elk niet ernstig medisch gegrondte chirurgische ingreep aan de geslachtsdelen van minderjarigen is een overtreding van het mensenrecht op lichaamelijke ongeschondenheed!

Terug naar de index