Main >> Cultures & Beliefs >> Online

 
Vuon_Rau

Truyê.n Ngå'n

Lê Viê.t Ðiê²u

L.V.-ieue Tro+`i ba('t d-a^`u va`o mu`a Thu, ngoa`i d-u+o+`ng la' d-o^?i ma`u; do.c theo nhu+~ng con d-u+o+`ng trong khu pho^' nho?, ca^y co^'i mang ma`u la' mo+'i\. Nhu+~ng ca^y la': d-o?, va`ng, xanh no^?i ro~ ho+n tre^n ne^`n tro+`i xa'm ma`u chi`; va` la' cu~ng ba('t d-a^`u ru.ng nhie^`u\.

Trong khu vu+o+`n sau nha` ba` Na(m chi? co`n ma^'y ca^y tho^ng tha'p bu't la` co`n d-u+o+.c ma`u xanh, ca(n nha` d-a^u lu+ng vo+'i khu vu+o+`n sau nha` ba` co' ca^y phong ca`nh la' um tu`m, nha'nh de ngang qua ha`ng ra`o phu? xuo^'ng mo^.t go'c vu+o+`n ba` Na(m. Nhu~ng ca`nh ca^y va`o he` ma'y d-u+'a cha'u ba` Na(m co' bo'ng ma't vui cho+i cha.y nha?y, nhu+ng ke.t mo^.t no^?i va`o Thu ba` Na(m ho+i me^.t vi` pha?i gom la' ha`ng tua^`n. Ca(n nha` sau lu+ng la` cu?a vo+ cho^`ng ngu+o+`i My~ ho^`i hu+u, quanh na(m im li`m do'ng ki'n, tha?ng hoa(.c nhu+~ng nga`y le^~ lo+'n, Xua^n Thu nhi. ky` nhu+ le^~ Gia'ng sinh, le^~ Phu.c Sinh mo+'i tha^'y co' a'nh lu+?a reo vui hoa(.c tie^'ng o^`n a`o cu?a d-a'm con cha'u ve^` tha(m. Ba` Na(m ve^` o+? khu nha` na^`y ho+n ma^'y na(m ro^`i, nhu+ng chu+a la^`n na`o ba` tha^'y ma(.t ca(.p vo+. cho^ng ngu+o+`i ha`ng xo'm. D-e^`u d-o' cu~ng de^~ hie^?u, vi` ca(n nha` d-a^u lu+ng la.i vo+'i nhau, hai ma(.t nha` quay ra hai con d-u+o+`ng chia nhau mo^.t block d-u+o+`ng.

Ba` Na(m d-u'ng la(.ng nhi`n khu vu+o+`n, d-u+o+.c o^ng Nam chia ra tha`nh nhie^`u o^ nho? hi`nh chu+~ nhu+.t, d-o'ng be^. ba(`ng ca^y, mua d-a^'t tro^.n pha^n d-o^? le^n d-e^? cho ba` tro^`ng va`i ba luo^'ng rau\. Ba` Na(m chi.u kho' theo con ra cho+. mua ve^` na`o ngo` o^m, rau gia^'p ca', rau que^', rau tho+m, hu'ng ca^y, hu'ng lu?i, ba.c ha`, ti'a to^, ha`nh la'\...Ba` Na(m nga`y nga`y ra sa(m soi ba('t sa^u, xo+'i go^'c, tu+o+'i nu+o+'c vo^ pha^n...Kho^ng bao la^u tu+` nga`y ba` ve^` nha` na^`y ma?nh vu+o+`n nho? co' sinh khi'\. Ba` thu+o+`ng no'i vo+'i sa('p nho? cha'u ba`

-Tao o+` d-a^y nhu+ ca^y chu`m go+?i, so^'ng nay tha'c mai, gia` ro^`i ho^?ng co' lo gi`, chi? to^.i nghie^.p cho tu.i bay tho^i ha`\. Tao co`n so^'ng thi` tu.i bay co`n chuye^.n d-e^? ma` nghe, nu+~a khi tao theo o^ng ba` ....cha`, lu'c d-o' cha(c tu.i bay tha`nh My~ ra'o tro.i\.

Lu~ nho'c va^y quanh ba` d-o`i ke^? chuye^.n. Ba` nhai tra^`u bo?m be?m, mo^.t chu+n co le^n ...ba` ha('ng gio.ng:

-U+`a, d-e^? tao ke^? cho tui. ba^y nghe\. La.i chuye^.n na(m non, ba?y nu'i; chuye^.n o^ng ba`\..

Ba` Na(m ke^? chuye^.n, ca^u chuye^.n ba` ke^? cho d-a'm cha'u ba` nghe, nhu+ng ma('t ba` nhi`n va`o mo^.t khoa?ng kho^ng gian na`o d-o'\.

Khi vui thi` muo^'n so^'ng dai,

Khi buo^`n thi` muo^'n tha'c mai cho ro^`i\.

Cuo^.c d-o+`i no' sao la('m no^?i trua^n chuye^n, buo^`n vui kho' no'i\. Mo+'i d-u+o+.c d-o', ro^`i ma^'t d-o'; vu+`a mo+'i cu+o+`i xong thi` bo^?ng cho^'c nu+o+'c ma('t no' lu+ng tro`ng. Cuo^.c d-o+`i vo^'n no' la` vo^ thu+o+`ng ma`\. Ai ai kho^ng muo^'n vui nhie^`u buo^`n i't, co' pha?i va^.y kho^ng? -Ba` na(m tu+. ho?i tro^'ng kho^ng. Vi` d-o+`i kho^ng thu+o+`ng co`n ma~i ma~i ne^n khi vui thi` mi`nh muo^'n so^'ng dai, so^'ng hoa`i d-e^? hu+o+?ng, nhu+ng lu'c buo^`n thi` muo^'n che^'t qua'ch d-i cho ro^`i\. Va^.t d-o^?i sao do+`i, ruo^.ng lu'a bie^'n tha`nh nu+o+ng da^u ma^'y ho^`i! la`m sao d-em ca\'i chuye^.n 'd-u+o+.c thua co`n ma^'t' d-e^? ma` d-i.nh gia' tri. con ngu+o+`i\? Ngu+o+`i Vie^.t lu'c na`o cu~ng mo^.t lo`ng nho+' tu+o+?ng que^\-hu+o+ng, du` cho que^ hu+o+ng co' ra'ch na't to+i bo+`i, du` cho d-a^'t me. co' ba chi`m ba?y no^?i, chi'n linh d-inh. Cha('c cha('n mo^.t nga`y na`o d-o' se~ "he^'t co+n bi? cu+.c, d-e^'n ho^`i tho+'i lai"

Ba` Na(m ke^? kho^ng d-a^`u kho^ng d-uo^i, ba` nghi~ d-o^i lu'c cu~ng buo^`n cho ca'i va^.n nu+o+'c cu?a mi`nh. Ca`ng nghi~ ca`ng co^' ga('ng la`m sao d-e^? giu+? cho ca'i ne^`n, ca'i ne^'p cu?a o^ng ba` kho^ng bi. ma^'t trong d-o+`i so^'ng o^i sao ma` no' xo^ bo^` ho^?n d-o^.n o+? ca'i xu+' tie^`n nhie^`u ma` ti`nh nghi~a ho^?ng co' bao nhie^u\. Tha(`ng con trai ba` thu+o+`ng no'i te^'u vo+'i ba^`u ba.n ra(`ng "Ti`nh la` chi'n(h) nhu+ng tie^`n la` mu+o+`i co`n va`ng no' to+'i 24 la^.n, ma` kim cu+o+ng thi` vo^ gia'\.' Ba` Na(m nghi~ tha(`ng con ba` no'i ra nhu+ va^.y co' ve? nhu+ bi quan, cha'n d-o+`i nhu+ng no' la` chuye^.n co' tha^.t.

Ba` Na(m ca` ke^ cho lu~ nho? d-ang d-o+.i ba ma' d-a~ ngu? gu.c du+o+'i sa`n nha`\. Ba` Na(m a^'m o+' no'i nhu+ trong co+n me^\... Gia d-i`nh ba` Tu+ kia d-u+o+.c sang d-a^y ba(`ng gia^'y ba?o la?nh cu?a con, nhu+~ng nga`y d-a^u` vui ve? sao no' qua mau qua'\. D-o+`i so^'ng mo+'i no' hoa`n toa`n ho^?ng co' gio^'ng be^n nha` ti' na`o ra'o tro.i\. Chuye^.n a(n chuye^.n o+? no' kha'c huo+, kha'c hoa('c. No' ba mo+' la`m sao, ngu+o+`i que^ mu`a thi` chi? co`n co' nu+o+'c cu+o+`i d-au kho'c ha^.n, ai co' qua ca^`u mo+'i hay, ai co' hie^?u thi` ca?m tho^ng cho ca?nh ba` Tu+ la('m. Ma^'y ngu+o+`i ho^?ng d-o^`ng y' kie^'n thi` che^ bai; ho. no'i ai bie^?u gia` ro^`i qua la`m gi`, sao ho^?ng dzi`a be^?n cho ro^`i\. Na`o la` d-u+'ng nu'i na^`y tro^ng nu'i no.\. Ho. co`n bie^?u la` d-u+o+.c voi d-o`i tie^n.... Tho^i ho+i su+'c d-a^u ma` ca~i\. O^ng ba` mi`nh da.y chi'n ngu+o+`i mu+o+`i y' ma`\. Thie^.t d-u'ng la('m. Nhu+ng ho. co' " o+? trong cha(n d-a^u ma` bie^'t cha(n co' ra^.n" Ba` Tu+ buo^`n la('m, o^ng Tu+ thi` co`n co' chu't thu' vui ca`\-phe^, ca`\-pha'o, la^u la^u cu~ng phi` phe`o d-o^i d-ie^'u thuo^'c la' "Ma^m-bo^\-ro^" len le'n vi` so+. con no' nga^`y nga`, con da^u no' ra va`o nhi`n ngo'\. Tro+`i la.nh nhu+ va^`y ne^'u co' the`m cha('c pha?i lu?i va`o nha` xe d-e^? phi` phe`o\. Tho^i thi` bo? tie^.t d-i cho no' xong. Rie^'t ro^`i hu't thuo^'c la' nhu+ mo^.t ca'i to^.i\. Co`n ba` Tu+ d-a^u bie^'t la`m gi` cho qua nga`y da`i d-a(ng d-a(?ng? D-i d-a^u cu~ng pha?i nho+` con ca'i no' cho+? d-i\. No' vui thi` d-u+o+.c, ho^m na`o no' lo+~ thua ca' d-o^. "phu't-bo^n", trong mi`nh kho' o+? thi` coi nhu+ bu+?a d-o' 'hue^` tie^`n' la` may la('m d-o'\. Ma` ba` Tu+ ba? d-a^u co' muo^'n gi` cho la('m. Chi? muo^'n d-i chu`a, d-i le^? nga`y chu? nha^.t, na^'u nu+o+'ng ca'i gi` d-o' d-e^? cu'ng o^ng ba` nga`y gio^~, nga`y qua?i va^.y ma` con ca'i no' cu+' che^\. No' che^ me^ ti'n di. d-oan, mu`i nhang kho'i ho^i nha`, va`ng va'ch...Con ca'i no' d-a^u co' bie^'t ngu+o+`i mi`nh tho+` cu'ng to^? tie^n la` vie^.c "uo^'ng nu+o+'c nho+' nguo^`n" Sa'ch Trung Dung co' no'i "Ta^'u ca'ch vo^ ngo^n thi. my. hu+~u tranh " (Ta^.n ta^m cu'ng va'i ma` kho^ng no'i la` kho^ng co' tranh lua^.n) nhu+ng no' co' ba(`ng lo`ng d-a^u ma` cu'ng vo+'i va'i\. Ca'i gi` cu~ng mang to+'i Chu`a he^'t tha?y\. Ma` cu'ng Chu`a thi` la.i ho^?ng co' tie^`n. Da`ng na`o cu~ng ke.t. O^i la`m ca'i tha^n chu`m gu+?i sao ma` no' tha^'m thi'a la`m va^.y\?

Ba` Na(m nho^? nu+o+'c co^'t tra^`u, ba` nhi`n d-a'm cha'u na(`m la(n tre^n ma(.t tha?m mu+o+.t nhu+ to+, ba` la^~m ba^?m:" d-a^u pha?i ai cu~ng bi. nhu+ ca?nh cu?a ba` Tu+!? co' le~ ba` Tu+ la` tru+o+`ng ho+.p d-a(.c bie^.t d-o' tho^i! tho^i thi` ra'n ca^`u nguye^.n. Ba` Tu+ cu~ng la` ngu+o+`i co' d-o.c sa'ch tha'nh hie^`n d-o' cho+'; ba? bie^?u ra(`ng ta.i mi`nh vo^ phu+o+'c vo^ pha^`n, cho+' thie^.t ra thi` kinh Le^? d-a` da.y ro^`i:"Duy tha'nh nha^n vi na(ng hu+o+?ng D-e^'\. Hie^'u tu+? vi na(ng hu+o+?ng Tha^n. Hu+o+?ng da~, hu+o+?ng da~\. Hu+o+'ng chi nhi nhie^n ha^.u na(ng hu+o+?ng ye^n" Vie^.c cu'ng ba'i, vie^.c tho+` la.y to^? tie^n la` vie^.c tu+` Vua chi' Da^n d-e^`u pha?i la`m he^'t. Chi? co' ba^.c Tha'nh nha^n mo+'i bie^'t te^' le^~ cho xu+'ng d-a'ng, chi? co' nhu+~ng d-u+'a con hie^'u tha?o mo+'i te^' cho song tha^n. Chi? co' su+. tha`nh ta^m mo+'i co' su+. hie^.u qua? cu?a vie^.c cu'ng te^'\. Nu+o+'c mi`nh la` nu+o+'c thuo^.c pha.m vi va(n ho'a Phu+o+ng D-o^ng ma`\. Co' kie^ng thi` co' la`nh. Co^? nha^n co' da.y: " Hu+~u tha`nh ta('c hu+~u ky` tha^`n,vo^ tha`nh ta('c vo^ ky` tha^`n." Co' tin ki'nh tha`nh ta^m thi` co' tha^`n co' tha'nh, ngu+o+.c la.i ho^?ng tin la` ho^?ng co' Tha^`n linh gi` ra'o\.

D-o+`i so^'ng la` su+. tie^'p no^'i cu?a mo^.t chuo^~i da`i tu+` vo^ thi? d-e^'n nay,va` se~ cha?y ma~i d-e^'n vo^ cu`ng. Mo^~i con ngu+o+`i thoa.t sinh ra pha?i nho+` cha me. cha(m so'c nuo^i a(n, da.y ba?o\. Lu'c co`n d-o? ho?n, mo.i vie^.c d-a~ co' me. co' cha, co' ti'a co' ma'\. Do d-o' ne^'u co' su+. du+o+~ng nuo^i, va` ne^'u co' "a^m d-u+'c" thi` mo.i vie^.c tro+n tru; ba(`ng ngu+o+.c la.i\...Ba` Tu+ cu~ng co' ca'i ly' cu?a ba?, co' le? ba` Tu+ kho^ng dung ho+.p d-u+o+.c ca'i mo+'i cho+' gi`\?

Nhu+ng be^n ma^'y ngu+o+`i tre? ho. d-a^u co' hie^?u\. "Thie^n ha. chi le^~ da~ chi' pha?n thu?y da~\. Chi' pha?n thu?y da~ di~ ha^.u ky` bo^?n da~" (Kinh Le^? Chu+o+ng XXIb). Thie^.t ra ca'i le^? nghi~a d-i d-e^'n cu`ng cu+.c la` tro+? ve^` vo+'i ca'i co^.i ca'i nguo^`n. Tro+? la.i vo+'i co^.i nguo^`n d-o' chi'nh la` la`m cho ca'i go^'c cu?a mi`nh kho^ng bi. ma^'t,va` mi`nh kho^ng vong ba?n.

Ba` Na(m chi? la` ngu+o+`i hu? la^.u, khi nghe chuye^.n chi? bie^'t tho+? da`i, cho+' la`m gi` ho+n d-u+o+.c.

Ba` Tu+ suy d-i nghi~ la.i, mo^.t nga`y kia ba? quye^'t d-i.nh d-e^? da`nh tie^`n mua sa(?n gia^'y ma'y bay ve^` Vie^.t Nam. Ba? chua^?n bi. mo^.t cuo^.c vu+o+.t bie^n ngu+o+.c ve^` nha`\. Ba` Tu+ d-i thie^.t, d-a'm con khi bie^'t chuye^.n ho^ng hie^?u ho. nghi~ the^' na`o\. Nhu+ng chi? to^.i nghie^.p o^ng cho^`ng gia` nga`y d-e^m lu?i thu?i ra vo^, nho+' thu+o+ng ba` vo+.\.

Ma^'y d-u+'a cha'u nga'y pho pho\. Ba` Na(m d-u+'ng le^n bu+o+'c vo^ nha` be^'p ba^.t d-e`n. Ma^m co+m ba` d-a~ do.n sa(~n ma^'y d-u+'a cha'u kho^ng chi.u a(n. Hai vo+. cho^`ng d-u+'a con chu+a ve^`\. Ba` Na(m bu+o+'c la.i ba`n tho+` o^ng Na(m tha('p mo^.t ca^y nhang. Ba` tho+? da`i\.

Ma(.t tro+`i chu+a ra kho?i d-a'm ma^y\. Tro+`i va`o Thu ne^n ma(.t tro+`i da^.y tre^?\. Ba` Na(m d-a~ bu+o+'c ra sau vu+o+`n. Ba` cha(m chu't tu+`ng co.ng rau, ba` vuo^'t tay tre^n a^'y la' ba.c ha` o'ng mu+o+.t d-a^`y bu.i pha^'n. Ba` tho+? da`i:

- Nha` kho^ng co' ca^y rau sao ngo' no' gio^'ng nha` hoang.

Ma^'y d-u+'a con ba`, nhu+'t la` tha(`ng Ba, ngu+o+`i con ba?o la~nh cho ba` sang My~, cu+' ca(`n nha(`n:

- Sao ma' kho^ng nghi? cho khoe?, ma^'y ca^y rau cu?a ma' tro^`ng kho^ng la.i tie^`n nu+o+'c ma' tu+o+'i cho no'\. Ma' muo^'n a(n thi` con ra ngoa`i cho+. thie^'u gio^'ng gi` ngoa`i d-o'\. Tro^`ng vu+`a me^.t ma` kho^ng tha^'y co' lo+.i gi` he^'t ra'o ma' o+i\.

Ba` Na(m chi? cu+o+`i, nhu+~ng d-u+'a con ba` d-a^u co' bie^'t. Pha?i, ma` la`m sao no' bie^'t d-u+o+.c nie^`m vui cu?a ba` khi d-u+'ng nhi`n nhu+~ng bo^ng ca` chua va`ng ru+.c ro~ nhu+ a'nh ma(.t tro+`i khi ca^y mo+'i d-a^m bo^ng, no' cu~ng kho^ng the^? na`o hie^?u d-u+o+.c ba` vui su+o+'ng nhu+ the^' na`o khi nhi`n tha^'y ca^y rau que^' nha?y ma^`m non nhu' ra lo^.c mo+'i, con ba` la.i ca`ng kho^ng the^? hie^?u d-u+o+.c ca'i mu`i cu?a d-a^'t. Ba` Na(m kho^ng the^? na`o die^~n ta? cho con cha'u ba` hie^?u d-u+o+c ca'i vi. ha(ng ha(ng no^`ng a^'m cu?a d-a^'t mo+'i, mu`i co?, mu`i ca^y, nhu+~ng thu+' mu`i ba` hi't hoa`i kho^ng tha^'y cha'n.

Ma`u d-a^'t o+? d-a^y d-en d-en tro^.n pha^n nga'i nga'i, nhu+ng ba` d-a~ the^m d-a^'t mo+'i the^m la' ca^y phong ne^n di.u bo+'t; no+i d-o' ca^y cuo^'c nho? cu?a ba` xo+'i le^n co' nhu+~ng con tru`n d-en la'ng ngo ngoe la`m ba` nho+'\. Ba` Na(m kho^ng bie^'t, kho^ng hie^?u ta.i sao ne^'u mo^~i nga`y ba` kho^ng da(~m chu+n tre^n d-a^'t la` ba` pha't bi.nh.

Ba` Na(m d-i d-i la.i la.i quanh vu+o+`n, sau tra^.n mu+a d-a^`u mu`a d-a^'t co' mu`i no^`ng no^`ng xo^ng vo^ lo^~ mu?i, ma^'y ca^y rau que^' rau tho+m ba` pha?i la^'y bao ny long tru`m ki'n, d-ang lu`ng bu`ng nhu+~ng ho+i a^'m be^n trong. Ba` Na(m cu+o+`i mo^.t mi`nh. Ba` la^?m ba^?m:

- Ngo^. thie^.t, ca^y ma` pha?i ba^.n a'o che\.

Ma^'y d-u+a con d-a~ da^.y o^`n a`o\. Mo^.t nga`y cuo^'i tua^`n nhu+ mo.i nga`y d-a~ qua\. Ba` Na(m bu+o+c vo^ nha`, mu`i cu?a d-a^'t d-i theo Ba` Na(m vo^ ta^.n giu+o+`ng ngu?\. Va` sa'ng ho^m sau ma^'y d-u+'a con go~ cu+?a pho`ng mo+'i hay ba(` d-a~ ra d-i\.

                 

                       

                  View My Guestbook   Sign My Guestbook